کاشمر با پیشینه غنی تاریخی و فرهنگی خود از دیرباز جایگاه ویژه ای در جغرافیای فرهنگی، سیاسی و اقتصادی خراسان بزرگ داشته است و دهه هاست که اهالی این دیار آن را  به نام”شهر” می شناسند. درسه دهه گذشته با ارتقاء بردسکن، خلیل آباد و کوهسرخ به شهرستان و انتزاع آنها از کاشمر نه تنها از جایگاه و موقعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی آن کاسته نشده بلکه ویژگی ” مادرشهری” آن که از ویژگی های منحصر به فرد این دیار بوده و هست، نیز تقویت شده  و آن را به یکی از مهمترین مناطق مرکزی خراسان بزرگ تبدیل کرده است. شاید بتوان گفت  اگر بخواهیم توسعه کاشمر در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را در یک واژه خلاصه کرد آن جایگاه “مادر شهر”ی کاشمر است. ویژگی که خود مزیت نسبی این دیار در مقایسه با مناطق و شهرستانهای همجوار است.
استقرار پنح مرکز دانشگاهی اعم از مرکز آموزش عالی کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، جهاد دانشگاهی و مرکز آموزش عالی سلامت، مرکزیت بازرگانی و تجاری ، قطب درمانی بودن در بین شهرستانهای همجوار و حتی شهرستانهای تربت حیدریه و سبزوار همه و همه جلوه های متفاوت “مادر شهر” بودن کاشمر است. این مزیت منحصربه فرد کاشمر را به عنوان مرکز جذب سرمایه های علمی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی منطقه  مطرح کرده است. اهمیت این موضوع زمانی است که بدانیم به عنوان مثال در حوزه اقتصادی، در آمد بخش کشاورزی شهرستان فیض آباد و مه ولات در مجاورت کاشمر که خود از قطب های تولید پسته خراسان رضوی است در سال بنابر گزارش مسولان محلی آن حدود سه هزار میلیارد تومان است و مازاد سرمایه مالی آن به دلیل علاقه و پیوندهای مردم و فعالان اقتصادیش به کاشمر سرایز شده و  در بخش های مختلف اقتصادی سرمایه گذاری می شود.
بررسی ساختار اقتصادی و اشتغال کاشمر حاکی از این است که سهم بخش های مختلف اقتصادی به ترتیب عبارتست از خدمات، کشاورزی و صنعت. اما اگر پیوندهای پیشین و پسین بخش های مختلف اقتصادی را لحاظ کنیم، در می بابیم که بخشی از خدمات و صنعت در کاشمر به حوزه کشاورزی وابسته است. به عبارت دیگر کشاورزی هسته اصلی اقتصاد کاشمر را تشکیل می دهد. وابستگی اقتصاد منطقه به کشاورزی به همان اندازه که می تواند فرصتی برای رشد و توسعه دو بخش دیگر اقتصاد( خدمات و صنعت) باشد به همان اندازه نیز می تواند تهدیدی در مسیر توسعه این دیار به حساب آید، چرا که خرده مالکی شدید حاکم بر بخش کشاورزی در کنار عواملی چون خشکسالی، فرونشست زمین و کاهش آب سفره های زیر زمینی و قرار گرفتن دشت کاشمر در زمره دشت های ممنوعه بحرانی از چالشهای اساسی کشاورزی و به تبع توسعه کاشمر است. از این رو جایگاه مراکزی چون مرکز آموزش عالی و مرکز رشد و نوآوری اهمیتی دو چندان در مسیر توسعه  پایدار کاشمر می یابند. بی تردید توسعه پایدار بدون استفاده از دستاوردهای علمی و نوآوری در روش‌ها و فعالیت‌ها میسر نیست و مرکز آموزش‌عالی در کنار رسالت آموزشی خود با برعهده گرفتن مسئولیت اجتماعی برای توسعه پایدار و همچنین مرکز رشد و نوآوری با تنوع بخشی به فعالیت های اقتصادی و دانش بنیان می توانند نقشی محوری در فائق آمدن بر چالشهای فراروی توسعه کاشمر ایفا کنند. امید که این مراکز بتوانند از یک سو با آسیب شناسی  وضعیت موجود و درک ظرفیت ها و مزیت های منطقه و از سوی دیگر با نشان دادن راهکارهای اجرایی و متنوع سازی فعالیت های اقتصادی بتوانند چراغ راه توسعه پایدار کاشمر باشند و فردایی بهتر برای این دیار را رقم بزنند و کاشمر بتواند نه تنها جایگاه خود را به عنوان نگین انگشتری خراسان حفظ کرده بلکه این جایگاه را ارتقاء بخشد.
25 خرداد 1399
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.